mirror of
https://github.com/wassname/side-by-side.git
synced 2026-09-09 11:34:24 +08:00
Add Poe's Raven
This commit is contained in:
Vit Brunner
@@ -0,0 +1,184 @@
|
||||
Author: Edgar Allan Poe
|
||||
Title: The Raven
|
||||
Year: 1845
|
||||
Language: English
|
||||
|
||||
## 1
|
||||
|
||||
Once upon a midnight dreary, while I pondered, weak and weary,
|
||||
Over many a quaint and curious volume of forgotten lore,
|
||||
While I nodded, nearly napping, suddenly there came a tapping,
|
||||
As of some one gently rapping, rapping at my chamber door.
|
||||
"'Tis some visiter," I muttered, "tapping at my chamber door—
|
||||
|
||||
Only this, and nothing more."
|
||||
|
||||
## 2
|
||||
|
||||
Ah, distinctly I remember it was in the bleak December,
|
||||
And each separate dying ember wrought its ghost upon the floor.
|
||||
Eagerly I wished the morrow;—vainly I had sought to borrow
|
||||
From my books surcease of sorrow—sorrow for the lost Lenore—
|
||||
For the rare and radiant maiden whom the angels name Lenore—
|
||||
|
||||
Nameless here for evermore.
|
||||
|
||||
## 3
|
||||
|
||||
And the silken sad uncertain rustling of each purple curtain
|
||||
Thrilled me—filled me with fantastic terrors never felt before;
|
||||
So that now, to still the beating of my heart, I stood repeating
|
||||
"'Tis some visiter entreating entrance at my chamber door—
|
||||
Some late visiter entreating entrance at my chamber door;—
|
||||
|
||||
This it is, and nothing more."
|
||||
|
||||
## 4
|
||||
|
||||
Presently my soul grew stronger; hesitating then no longer,
|
||||
"Sir," said I, "or Madam, truly your forgiveness I implore;
|
||||
But the fact is I was napping, and so gently you came rapping,
|
||||
And so faintly you came tapping, tapping at my chamber door,
|
||||
That I scarce was sure I heard you"—here I opened wide the door;——
|
||||
|
||||
Darkness there, and nothing more.
|
||||
|
||||
## 5
|
||||
|
||||
Deep into that darkness peering, long I stood there wondering, fearing,
|
||||
Doubting, dreaming dreams no mortal ever dared to dream before;
|
||||
But the silence was unbroken, and the darkness gave no token,
|
||||
And the only word there spoken was the whispered word, "Lenore!"
|
||||
This I whispered, and an echo murmured back the word, "Lenore!"
|
||||
|
||||
Merely this, and nothing more.
|
||||
|
||||
## 6
|
||||
|
||||
Back into the chamber turning, all my soul within me burning,
|
||||
Soon I heard again a tapping somewhat louder than before.
|
||||
"Surely," said I, "surely that is something at my window lattice;
|
||||
Let me see, then, what thereat is, and this mystery explore—
|
||||
Let my heart be still a moment and this mystery explore;—
|
||||
|
||||
'Tis the wind and nothing more!"
|
||||
|
||||
## 7
|
||||
|
||||
Open here I flung the shutter, when, with many a flirt and flutter,
|
||||
In there stepped a stately raven of the saintly days of yore;
|
||||
Not the least obeisance made he; not an instant stopped or stayed he;
|
||||
But, with mien of lord or lady, perched above my chamber door—
|
||||
Perched upon a bust of Pallas just above my chamber door—
|
||||
|
||||
Perched, and sat, and nothing more.
|
||||
|
||||
## 8
|
||||
|
||||
Then this ebony bird beguiling my sad fancy into smiling,
|
||||
By the grave and stern decorum of the countenance it wore,
|
||||
"Though thy crest be shorn and shaven, thou," I said, "art sure no craven,
|
||||
Ghastly grim and ancient raven wandering from the Nightly shore—
|
||||
Tell me what thy lordly name is on the Night's Plutonian shore!"
|
||||
|
||||
Quoth the raven, "Nevermore."
|
||||
|
||||
## 9
|
||||
|
||||
Much I marvelled this ungainly fowl to hear discourse so plainly,
|
||||
Though its answer little meaning—little relevancy bore;
|
||||
For we cannot help agreeing that no living human being
|
||||
Ever yet was blessed with seeing bird above his chamber door—
|
||||
Bird or beast upon the sculptured bust above his chamber door,
|
||||
|
||||
With such name as "Nevermore."
|
||||
|
||||
## 10
|
||||
|
||||
But the raven, sitting lonely on the placid bust, spoke only
|
||||
That one word, as if his soul in that one word he did outpour.
|
||||
Nothing farther then he uttered—not a feather then he fluttered—
|
||||
Till I scarcely more than muttered "Other friends have flown before—
|
||||
On the morrow he will leave me, as my hopes have flown before."
|
||||
|
||||
Then the bird said "Nevermore."
|
||||
|
||||
## 11
|
||||
|
||||
Startled at the stillness broken by reply so aptly spoken,
|
||||
"Doubtless," said I, "what it utters is its only stock and store
|
||||
Caught from some unhappy master whom unmerciful Disaster
|
||||
Followed fast and followed faster till his songs one burden bore—
|
||||
Till the dirges of his Hope that melancholy burden bore
|
||||
|
||||
Of 'Never—nevermore.'"
|
||||
|
||||
## 12
|
||||
|
||||
But the raven still beguiling all my sad soul into smiling,
|
||||
Straight I wheeled a cushioned seat in front of bird, and bust and door;
|
||||
Then, upon the velvet sinking, I betook myself to linking
|
||||
Fancy unto fancy, thinking what this ominous bird of yore—
|
||||
What this grim, ungainly, ghastly, gaunt, and ominous bird of yore
|
||||
|
||||
Meant in croaking "Nevermore."
|
||||
|
||||
## 13
|
||||
|
||||
This I sat engaged in guessing, but no syllable expressing
|
||||
To the fowl whose fiery eyes now burned into my bosom's core;
|
||||
This and more I sat divining, with my head at ease reclining
|
||||
On the cushion's velvet lining that the lamplight gloated o'er,
|
||||
But whose velvet violet lining with the lamplight gloating o'er,
|
||||
|
||||
She shall press, ah, nevermore!
|
||||
|
||||
## 14
|
||||
|
||||
Then, methought, the air grew denser, perfumed from an unseen censer
|
||||
Swung by angels whose faint foot-falls tinkled on the tufted floor.
|
||||
"Wretch," I cried, "thy God hath lent thee—by these angels he hath sent thee
|
||||
Respite—respite and nepenthe from thy memories of Lenore!
|
||||
Quaff, oh quaff this kind nepenthe and forget this lost Lenore!"
|
||||
|
||||
Quoth the raven, "Nevermore."
|
||||
|
||||
## 15
|
||||
|
||||
"Prophet!" said I, "thing of evil!—prophet still, if bird or devil!—
|
||||
Whether Tempter sent, or whether tempest tossed thee here ashore,
|
||||
Desolate yet all undaunted, on this desert land enchanted—
|
||||
On this home by Horror haunted—tell me truly, I implore—
|
||||
Is there—is there balm in Gilead?—tell me—tell me, I implore!"
|
||||
|
||||
Quoth the raven, "Nevermore."
|
||||
|
||||
## 16
|
||||
|
||||
"Prophet!" said I, "thing of evil—prophet still, if bird or devil!
|
||||
By that Heaven that bends above us—by that God we both adore—
|
||||
Tell this soul with sorrow laden if, within the distant Aidenn,
|
||||
It shall clasp a sainted maiden whom the angels name Lenore—
|
||||
Clasp a rare and radiant maiden whom the angels name Lenore."
|
||||
|
||||
Quoth the raven, "Nevermore."
|
||||
|
||||
## 17
|
||||
|
||||
"Be that word our sign of parting, bird or fiend!" I shrieked, upstarting—
|
||||
"Get thee back into the tempest and the Night's Plutonian shore!
|
||||
Leave no black plume as a token of that lie thy soul hath spoken!
|
||||
Leave my loneliness unbroken!—quit the bust above my door!
|
||||
Take thy beak from out my heart, and take thy form from off my door!"
|
||||
|
||||
Quoth the raven, "Nevermore."
|
||||
|
||||
## 18
|
||||
|
||||
And the raven, never flitting, still is sitting, still is sitting
|
||||
On the pallid bust of Pallas just above my chamber door;
|
||||
And his eyes have all the seeming of a demon's that is dreaming,
|
||||
And the lamp-light o'er him streaming throws his shadow on the floor;
|
||||
And my soul from out that shadow that lies floating on the floor
|
||||
|
||||
Shall be lifted—nevermore!
|
||||
@@ -0,0 +1,166 @@
|
||||
Author: Jaroslav Vrchlický
|
||||
Title: Havran
|
||||
Year: 1881
|
||||
Language: Czech
|
||||
|
||||
## 1
|
||||
|
||||
V půlnoc kdysi v soumrak čirý chorý bděl jsem sám a sirý,
|
||||
v knihy staré, zapomněné ukláněl jsem bledou líc;
|
||||
skoro schvátilo mne spaní, an ruch lehký znenadání
|
||||
ozval se jak zaklepání na mé dvéře a zas nic.
|
||||
„Chodec to snad,“ pravím k sobě, klepá to a více nic,
|
||||
pouze to, a pranic víc.“
|
||||
|
||||
## 2
|
||||
|
||||
Jasně pamět má mi praví, prosinec byl chmurný, tmavý,
|
||||
z krbu mnohá jiskra v žhavý let se dala prchajíc.
|
||||
Prahnul jsem po kuropění, marně těchy hledal v čtení
|
||||
pro tu, které více není; duše moje zoufajíc
|
||||
po té, již zvou Leonora v nebi, prahla zoufajíc, —
|
||||
zde ji nezná nikdo víc.
|
||||
|
||||
## 3
|
||||
|
||||
Hedvábná se hnula clona, cos v ní šustí, cos v ní stoná,
|
||||
mysl plní se a vlní, bázně také neznajíc,
|
||||
takže srdce si dodávám, vstávám a si předříkávám:
|
||||
„Chodec to, ždá nocleh sobě, bloudě kol mých okenic,
|
||||
nějaký to chodec pozdní bloudí u mých okenic —
|
||||
to je to a pranic víc.“
|
||||
|
||||
## 4
|
||||
|
||||
Duše má nabyla síly, neváhal jsem ani chvíli:
|
||||
„Pane,“ děl jsem, „nebo paní, nemyslete na to víc,
|
||||
pravda jest, mne zmohlo spaní, neslyšel jsem znenadání
|
||||
vaše lehké zaklepání na mé dvéře a pak nic,
|
||||
myslil jsem, že nic to není.“ — Otevru, — aj, ticho, — nic;
|
||||
venku tma a pranic víc.
|
||||
|
||||
## 5
|
||||
|
||||
Dlouho do tmy patřím snivý, stojím, duše má se diví,
|
||||
v strachu sny si, jaké nikdo ještě nesnil, spřádajíc.
|
||||
Ticho kolem nezrušeno, leč v tom tichu jedno jméno
|
||||
Leonoro? vysloveno šeptem znělo a víc nic;
|
||||
já ho šeptal. — „Leonoro!“ nazpět znělo zmírajíc.
|
||||
Pouze to a pranic víc.
|
||||
|
||||
## 6
|
||||
|
||||
Nazpět v komnatu se vracím, žhavou duší v sny se ztrácím.
|
||||
Záhy zas ten klepot slyším, hlasněji než dřív, a víc.
|
||||
„Jistě,“ pravím, „jistě kdosi klepá a mne o vstup prosí;
|
||||
podívám se, jaký divný zjev to u mých okenic.
|
||||
Tiše, srdce! podívám se na zjev u svých okenic!
|
||||
Je to vítr a nic víc!“
|
||||
|
||||
## 7
|
||||
|
||||
Otevru své okno, rázem vířivým tu letem na zem
|
||||
snesl se a kráčí havran statný, jakých není víc,
|
||||
ani trochu nepozdravil, na chvilku se nezastavil,
|
||||
na dvéře — jak pán neb paní, tak měl při tom vážnou líc —
|
||||
nad Pallady used sochu, a měl stále vážnou líc,
|
||||
sedl, mlčel a nic víc.
|
||||
|
||||
## 8
|
||||
|
||||
Černý pták ten ve svém zjevu vážný tak a v přísném hněvu
|
||||
zjasnil trochu do úsměvu moji truchlou, smutnou líc.
|
||||
„Ač máš hřeben ostříhaný,“ děl jsem, „nejsi sketa planý,
|
||||
stará šelmo, z pekel brány bouří štvaná prchajíc.
|
||||
Kterak sluješ, břehem pekla v jizbu moji prchajíc?
|
||||
Na to havran: „Nikdy víc!“
|
||||
|
||||
## 9
|
||||
|
||||
S žasem zřím na toho ptáka, co to nemotora kdáká;
|
||||
ač z té jeho odpovědi nemoh jsem si vybrat nic,
|
||||
však to dlužno uvážiti: zřídka se to stane v žití,
|
||||
ptáka že je možno zříti, jenž by sletěl s okenic,
|
||||
ptáka nebo zvíře, které na sochu si sedajíc
|
||||
zvalo by se: ‚Nikdy víc‘!
|
||||
|
||||
## 10
|
||||
|
||||
Pták na tiché soše seděl, pouze jedno slovo věděl,
|
||||
jeho duše v tom jen byla, jiné řeči neznajíc,
|
||||
neřek více slovo jiné, nezčeřil své peří stinné,
|
||||
až já zavzdych: „Vše tak mine, druhů měl jsem na tisíc,
|
||||
také ten tam opustí mne nadějí jak na tisíc!“
|
||||
Havran pravil: „Nikdy víc!“
|
||||
|
||||
## 11
|
||||
|
||||
Moudrou řečí tou když zrušil kolem ticho, já jsem tušil:
|
||||
„Jistě mimo toto slovo chudák havran neví nic,
|
||||
jistě stihla jeho pána osudu za ranou rána,
|
||||
takže duše jeho štvána v refrén jeden zoufajíc
|
||||
pohřbila svou naděj všecku v smutný refrén zoufajíc,
|
||||
v refrén: Nikdy, nikdy víc!
|
||||
|
||||
## 12
|
||||
|
||||
Posud havran ve svém zpěvu žal můj měnil do úsměvu,
|
||||
nyní židli pošinul jsem k dveřím, k soše, jemu v líc,
|
||||
zvolna klesám do sametu, duma dumu stíhá v letu,
|
||||
v myšlénkách mi sjede z retů: „Šelma ta, zlo zvěstujíc,
|
||||
co chce příšerná a šerá šelma ta zlo zvěstujíc,
|
||||
krákající: Nikdy víc?“
|
||||
|
||||
## 13
|
||||
|
||||
V domněnky jsem upad zcela, duše má se zamlčela,
|
||||
zřítelnice ptáka zřela v srdce moje hárajíc,
|
||||
zvědět víc má chuť se nesla, skráň má pohodlně klesla
|
||||
v měkký samet mého křesla, lampy zář kam šlehajíc
|
||||
fialový samet křesla osvítila, šlehajíc,
|
||||
kam nesedne ona víc!
|
||||
|
||||
## 14
|
||||
|
||||
Ve vzduchu se vůně chvěla, jak by z kaditelnic spěla
|
||||
andělů, jichž kroků echo znělo chodbou zmírajíc.
|
||||
„Věru,“ křiknu, „V tvoji těchu anděly bůh seslal v spěchu,
|
||||
by tvá duše v moři vzdechů nehynula zoufajíc,
|
||||
Leonoru zapomněla v moři vzdechů zoufajíc!“ —
|
||||
Na to havran: „Nikdy vic!“
|
||||
|
||||
## 15
|
||||
|
||||
„Proroku!“ dím, „čárných zraků, věštče, ďáble nebo ptáku,
|
||||
Satan slal tě, či bouř z mraků štvala tě se vztekajíc
|
||||
bídného, však duše chladné v kouzelné ty kraje zrádné,
|
||||
na tu zem, kde hrůza vládne, rci mi pravdu a víc nic,
|
||||
jest v Gilead balzám těchy, jen to rci mi, a víc nic!“
|
||||
Na to havran: „Nikdy víc!“
|
||||
|
||||
## 16
|
||||
|
||||
„Proroku,“ dím, „čárných zraků, věštče, ďáble nebo ptáku,
|
||||
pro nebe i boha prosím, jejž i ty ctíš, těkajíc
|
||||
duše mořem trudu, hněvu, zda obejme zářnou děvu,
|
||||
Leonoru, kterou v zpěvu andělů zve na tisíc,
|
||||
zářící tu krásnou děvu, zdali uzřím lící v líc?“
|
||||
Na to havran: „Nikdy víc!“
|
||||
|
||||
## 17
|
||||
|
||||
„Však teď vari s mého prahu, ptáku, ďáble, starý vrahu,
|
||||
v peklo zpět neb v bouř, jež hnala sem tě do mých okenic,
|
||||
ani péra nenech tady, ani slova z lži tvé, zrády,
|
||||
v samotě mé beze vnady nech mne, nechci vědět nic.
|
||||
Přestaň rvát mi srdce, šelmo, kliď se z dveří prchajíc!“
|
||||
Na to havran: „Nikdy víc!“
|
||||
|
||||
## 18
|
||||
|
||||
Ale havran neslet, sedí, stále sedí, na mne hledí,
|
||||
nade dveřmi sochy bílé černým křídlem stíní líc,
|
||||
jeho očí lesk mne svírá, démon spící takto zírá,
|
||||
lampy zář jej obestírá jeho stín kol vrhajíc,
|
||||
a má duše z toho stínu nevzchopí se zoufajíc,
|
||||
nevzchopí se — nikdy víc!
|
||||
@@ -0,0 +1,256 @@
|
||||
Author: Augustin Eugen Mužík
|
||||
Title: Havran
|
||||
Year: 1885
|
||||
Language: Czech
|
||||
|
||||
## 1
|
||||
|
||||
V půlnoc jednu pustou, tmavou,
|
||||
když jsem se skloněnou hlavou
|
||||
seděl znaven nad podivnou
|
||||
knihou, sám a v srdci žal,
|
||||
když mne skoro sen již zmáhal,
|
||||
slyším, jak by někdo sáhal
|
||||
po dveřích, a zase váhal,
|
||||
až pak tiše zaklepal.
|
||||
„Poutník to as,“ povídám si,
|
||||
„na mé dvéře zaklepal,
|
||||
nemá klepat nadarmo!“
|
||||
|
||||
## 2
|
||||
|
||||
Ach, nevyjde z mé to hlavy:
|
||||
v prosinec to bylo dravý,
|
||||
plamen ohně plápolavý
|
||||
míhal se jak přelud kol.
|
||||
Prudce po jitru jsem toužil,
|
||||
marně ducha v knihy hroužil,
|
||||
zoufale on jen se soužil,
|
||||
pro Lenoru nesl bol,
|
||||
pro tu duši vzácnou, jasnou,
|
||||
v nebe vzatou nesl bol —
|
||||
zde ji hledám nadarmo.
|
||||
|
||||
## 3
|
||||
|
||||
A to jemné šelestění
|
||||
vzbouzí ve mně matné chvění,
|
||||
duši moji náhle jímá
|
||||
dosud nepoznaný žas,
|
||||
takže, bych se strachu zbavil,
|
||||
poznovu jsem k sobě pravil:
|
||||
„To nějaký host se stavil
|
||||
u mých dveří v tento čas,
|
||||
jakýs pozdní host se stavil
|
||||
u mých dveří v tento čas —
|
||||
vždyť se lekám nadarmo.“
|
||||
|
||||
## 4
|
||||
|
||||
Tu jsem oddechnul si směle.
|
||||
Neváhaje pak již déle,
|
||||
„pane,“ řekl jsem, „či paní,
|
||||
prosím, odpusťte mi již,
|
||||
však mne skoro sen již zmáhal,
|
||||
a vy jak byste se zdráhal,
|
||||
proto jsem též trochu váhal
|
||||
vstát a popojít vám blíž —“
|
||||
Prudce otevru teď dvéře,
|
||||
čekám, až on přijde blíž,
|
||||
stojím, čekám — nadarmo.
|
||||
|
||||
## 5
|
||||
|
||||
Dlouho stál jsem, do tmy zíral,
|
||||
duch můj divnou bázní zmíral,
|
||||
dumy dumal, jaké nikdo
|
||||
ze smrtelných přede mnou.
|
||||
Leč v tom tichu beze hnutí
|
||||
jediné jen zašeptnutí
|
||||
„Leonoro“ jako dchnutí
|
||||
znělo nocí tajemnou.
|
||||
Já je šeptnul, echem dále
|
||||
znělo nocí tajemnou,
|
||||
znělo, mřelo nadarmo.
|
||||
|
||||
## 6
|
||||
|
||||
Do komnaty zpět se chýlím
|
||||
s čelem divným zmatkem zpilým,
|
||||
slyším opět klepání to
|
||||
hlasitěji nežli dřív.
|
||||
„Jistě,“ pravím, „někdo stoje
|
||||
venku, půlnoci se boje,
|
||||
klepe tam na okno moje.
|
||||
Podívám se na ten div.
|
||||
Ztiš se, ty mé plaché srdce,
|
||||
vysvětlím ti tento div,
|
||||
vždyť se lekáš nadarmo.“
|
||||
|
||||
## 7
|
||||
|
||||
Prudce okno otevře se,
|
||||
a tu vidím, jak se nese
|
||||
ke mně havran, statný havran
|
||||
ze dnů dávna, z báje chvil.
|
||||
Neopověděv se ani,
|
||||
letěl dále bez váhání,
|
||||
jako kníže nebo paní
|
||||
nad dvéře se usadil,
|
||||
na poprsí Palladino,
|
||||
tam se vážně usadil,
|
||||
hledím naň, však nadarmo.
|
||||
|
||||
## 8
|
||||
|
||||
Vida jeho mrav a pýchu,
|
||||
nezdržel jsem se již smíchu,
|
||||
v okolí tom hrůzy plném
|
||||
v úsměv ladě duši svou.
|
||||
„Ač jsi zbloudil bez všech znaků
|
||||
k nám sem lidem z nočních mraků,
|
||||
nejsi jako každý z ptáků,
|
||||
nějak tebe doma zvou!
|
||||
Řekni mi své rodné jméno,
|
||||
jak tě, pověz, doma zvou?“
|
||||
Řekl havran: „Nadarmo.“
|
||||
|
||||
## 9
|
||||
|
||||
Poslouchám tu v žasu ptáka,
|
||||
co mi bez obalu kráká,
|
||||
jenže ve mně úcty málo
|
||||
vzbudila ta odpověď.
|
||||
To však na svůj účet beru:
|
||||
zřídkakdy se stane věru,
|
||||
aby přišel v nočním šeru
|
||||
někam pták, jak on sem teď,
|
||||
aby na sochu si sednul
|
||||
někde pták, jak on zde teď,
|
||||
s takým jménem ‚Nadarmo‘.
|
||||
|
||||
## 10
|
||||
|
||||
Havran však už tiše seděl,
|
||||
mlčky na mne dolů hleděl,
|
||||
jak by z celé řeči výraz
|
||||
jediný měl v paměti.
|
||||
Pouze schlípnul křídla obě,
|
||||
ticho bylo jako v hrobě,
|
||||
až jsem posléz řekl sobě:
|
||||
„Vím, že také uletí,
|
||||
jak mé naděje a druzi,
|
||||
tak mi také uletí —“
|
||||
Kváče havran: „Nadarmo.“
|
||||
|
||||
## 11
|
||||
|
||||
A v tom tichu svojím hlasem
|
||||
pták ten naplnil mne žasem.
|
||||
„Slovo to,“ dím, „celou asi
|
||||
moudrostí jest, již kdy znal,
|
||||
pochycenou ode pána,
|
||||
jehož sterá stihla rána,
|
||||
až hruď jeho, k smrti zdrána,
|
||||
vylila svůj celý žal,
|
||||
všechny naděje a klamy,
|
||||
celou tíhu svou i žal
|
||||
v jedno slovo ‚Nadarmo‘.“
|
||||
|
||||
## 12
|
||||
|
||||
Však ten havran stále pudí
|
||||
smutek z mojí teskné hrudi,
|
||||
takže posléz k němu blíže
|
||||
sedám, čelo podepřev,
|
||||
a pak hebkém ve sametu
|
||||
v lehkém fantazie letu
|
||||
probírám tu divnou větu,
|
||||
co ten hrůzný, zlostný zjev,
|
||||
zlověstný a podivínský,
|
||||
příšerný a hrůzný zjev
|
||||
myslil oním ‚Nadarmo‘.
|
||||
|
||||
## 13
|
||||
|
||||
Tak jsem seděl, dumal znova
|
||||
beze zvuku, beze slova
|
||||
hleděl k ptáku, jehož oči
|
||||
pálily mne v bledou tvář.
|
||||
Tak jsem seděl, bolest taje,
|
||||
hlavu těžkou opíraje
|
||||
o podušku, v jejíž kraje
|
||||
padá lampy jasná zář;
|
||||
podušku tu, v jejíž kraje
|
||||
padá lampy jasná zář,
|
||||
chystám pro ni — nadarmo.
|
||||
|
||||
## 14
|
||||
|
||||
Náhle vzduch je dusný, sytý
|
||||
kadidlem a vůní zpitý,
|
||||
zachvívá se serafíny,
|
||||
jichž teď kroky půda zní.
|
||||
„Neštastníče,“ křiknu, „nebe
|
||||
navštívilo dnesky tebe,
|
||||
ještě můžeš spasit sebe,
|
||||
rozluč jen svou paměť s ní,
|
||||
pij z poháru zapomnění,
|
||||
rozluč svoji paměť s ní —“
|
||||
Kváče havran: „Nadarmo!“
|
||||
|
||||
## 15
|
||||
|
||||
„Proroku! Ty lidstva škůdce,
|
||||
aťs jen pták či ďábel svůdce,
|
||||
jestli tebe peklo slalo
|
||||
neb jen bouř v náš smutný dol,
|
||||
opuštěný, nehostinný,
|
||||
v němž jen pusté duchů stíny
|
||||
rády dlí a nikdo jiný,
|
||||
prosím, umírniž můj bol,
|
||||
rci, zda najdu v Gileadu
|
||||
balzám těchy pro svůj bol?“
|
||||
Kváče havran: „Nadarmo!“
|
||||
|
||||
## 16
|
||||
|
||||
„Proroku! Ty lidstva škůdce,
|
||||
aťs jen pták či ďábel svůdce,
|
||||
při nebesích zaklínám tě,
|
||||
při Bohu, jenž tvůj je pán,
|
||||
viď, že doufat mám, že jednou
|
||||
andělé mou duši bědnou
|
||||
k oné zářné děvě zvednou,
|
||||
již teď věčný eden dán,
|
||||
k oné vzácné, zářné děvě,
|
||||
jíž je věčný eden dán —“
|
||||
Kváče havran: „Nadarmo!“
|
||||
|
||||
## 17
|
||||
|
||||
„Naposleds to skuhral, vari,
|
||||
ptáku nebo ďáble starý,
|
||||
leť si zpátky v noční bouře,
|
||||
do pekelné vlasti pluj!
|
||||
Nech zde jedno péro černé
|
||||
v zámku lži své licoměrné,
|
||||
samotě mne ponech věrné,
|
||||
velím: Opusť pokoj můj,
|
||||
vyrvi spáry z mého srdce,
|
||||
velím: Opusť pokoj můj —“
|
||||
Kváče havran: „Nadarmo.“
|
||||
|
||||
## 18
|
||||
|
||||
A ten havran z bílé stěny
|
||||
zírá jako přimrazený
|
||||
stále dolů od té sochy,
|
||||
zírá v jizby mojí klín.
|
||||
Jeho zrak je divě žhavý,
|
||||
jak by jakýs démon tmavý
|
||||
níže kroužil kol mé hlavy —
|
||||
v duši padá jeho stín.
|
||||
Doufáš, že ji někdy ještě
|
||||
opustí ten černý stín?
|
||||
Darmo — darmo — nadarmo!
|
||||
@@ -0,0 +1,166 @@
|
||||
Author: Zenon Przesmycki
|
||||
Title: Kruk
|
||||
Year: 1900
|
||||
Language: Polish
|
||||
|
||||
## 1
|
||||
|
||||
Raz w północnej, głuchej dobie, gdym znużony siedział sobie
|
||||
Nad księgami dawnej wiedzy, którą wieków pokrył kurz –
|
||||
Gdym się drzemiąc chylił na nie, usłyszałem niespodzianie
|
||||
Lekkie, ciche kołatanie, jakby u drzwi moich tuż.
|
||||
To gość jakiś – wyszeptałem. – Puka snadź przy drzwiach mych tuż.
|
||||
Nic innego chyba już.
|
||||
|
||||
## 2
|
||||
|
||||
Ach – pamiętam, jakby wczoraj – była przykra grudnia pora,
|
||||
Głownie mrąc to cień rzucały, to blask jakichś krwawych zórz.
|
||||
Tęsknom czekał, by świat biały błysł, bo księgi nie sprawiały
|
||||
Ulgi w mej boleści stałej, odkąd znikł mój anioł stróż,
|
||||
Dziewczę słodkie, które zwie Lenorą anioł stróż...
|
||||
Tu bez nazwy ona już!
|
||||
|
||||
## 3
|
||||
|
||||
Strach zdejmował mnie nieznany, pełny grozy niezbadanej,
|
||||
Kiedy u drzwi zaszeleścił purpurowy kotar plusz:
|
||||
By ukoić serca trwogę, rzekłem sobie: Pojąć mogę:
|
||||
To podróżny – zgubił drogę – zbłąkał się wśród śnieżnych wzgórz...
|
||||
W drzwi me puka, Zabłądziwszy pośród białych śnieżnych wzgórz...
|
||||
Tak – nikt inny chyba już!
|
||||
|
||||
## 4
|
||||
|
||||
Więc nabrawszy męstwa wstałem, z ugrzecznieniem mówiąc całem:
|
||||
Panie albo pani, błagam, nie obrażaj się ni chmurz,
|
||||
Bo zasnąłem ze zmęczenia, a twe lekkie uderzenia
|
||||
W drzwi mojego tu schronienia nie zbudziły mnie. Więc cóż
|
||||
W tym dziwnego, żem nie słyszał? Tu otwarłem drzwi – i cóż?
|
||||
Ciemność w krąg – nic więcej już.
|
||||
|
||||
## 5
|
||||
|
||||
Patrząc w mrok ten na wsze strony, stałem trwożny i zdumiony,
|
||||
Rojąc mary, jakich dotąd głąb nie znała ludzkich dusz.
|
||||
Lecz milczenie głuche trwało, ciszy nic nie przerywało,
|
||||
Tylko lekki szept nieśmiało drgnął: – Lenora? – gdzieś tuż, tuż.
|
||||
Tom ja szepnął – i: Lenora! – wyszeptało echo tuż.
|
||||
Tylko to, nic więcej już.
|
||||
|
||||
## 6
|
||||
|
||||
Powróciwszy do pokoju, w niesłychanym już rozstroju,
|
||||
Posłyszałem znów stukanie, jakby gdzieś przy ścianie wzdłuż.
|
||||
Pewnie – rzekłem – coś kołacze w okno: wiatry snadź tułacze?
|
||||
Zaraz, co to jest, zobaczę, nie bij, serce, ni się trwóż –
|
||||
Wnet wyjaśnię tę zagadkę, serce, nie bój się ni trwóż.
|
||||
Tak, to wiatr – nic więcej już!
|
||||
|
||||
## 7
|
||||
|
||||
Otworzyłem okno zatem... Szumiąc skrzydły, z majestatem,
|
||||
Wzleciał ciężko Kruk wspaniały, jakby czarny piekieł stróż.
|
||||
Nie pozdrowił mnie ukłonem, okiem powiódł w krąg zamglonym
|
||||
I siadł z pańskim jakimś tonem pośród dwóch kamiennych kruż –
|
||||
Na Pallady biuście przy drzwiach, pośród dwóch kamiennych kruż.
|
||||
Usiadł tam – nic więcej już.
|
||||
|
||||
## 8
|
||||
|
||||
Ptak ten sprawił, że przy całym rozsmętnieniu mym musiałem
|
||||
Rozśmiać się z poważnej nader jego miny: Tyś nie tchórz,
|
||||
Widzę, stary, chmurny ptaku, co – choć piór już ani znaku
|
||||
Na swym czubie – szukasz szlaku wśród posępnych nocy mórz?
|
||||
Mów, jak zwą cię na plutońskim brzegu czarnych nocy mórz?
|
||||
Kruk rzekł na to: Nigdy już!
|
||||
|
||||
## 9
|
||||
|
||||
Zadziwiłem się nie lada, że ptak tak wyraźnie gada,
|
||||
Choć żem jego odpowiedzi nie mógł pojąć ani rusz,
|
||||
Boć to przyzna nawet dziecię, że nikt z ludzi dotąd w świecie
|
||||
Nie oglądał chyba przecież ptaka przy drzwiach izby tuż.
|
||||
Ptaka, co by przed nim usiadł na popiersiu przy drzwiach tuż.
|
||||
Z takim mianem: Nigdy już.
|
||||
|
||||
## 10
|
||||
|
||||
Ale Kruk ten z łysą głową wyrzekł jedno tylko słowo,
|
||||
Jak ci, którzy w jeden wyraz całą głąb wlewają dusz.
|
||||
Potem milczał znów nieśmiele, Pióro mu nie drgnęło w ciele,
|
||||
Aż gdym szepnął: Przyjaciele opuścili mnie wśród burz.
|
||||
I on też za dniem mnie rzuci, jak Nadzieje pośród burz.
|
||||
Ptak mi odrzekł: Nigdy już!
|
||||
|
||||
## 11
|
||||
|
||||
Zadziwiony niewymownie odpowiedzią tak stosownie
|
||||
Wyrzeczoną: Widać – rzekłem – umie tylko to. A nuż
|
||||
Dar to pana, co w niewoli poznał tylko to, co boli,
|
||||
I swe pieśni jął powoli echa kłaść przeżytych burz,
|
||||
Aż pieśń każda w smętnej zwrotce brzmiała niby echo burz:
|
||||
Nigdy, nigdy, nigdy już!
|
||||
|
||||
## 12
|
||||
|
||||
Lecz że w rozsmętnieniu całym wciąż się z Kruka śmiać musiałem,
|
||||
Przysunąłem miękki fotel na wprost ptaka, do drzwi tuż,
|
||||
I usiadłszy nań co żywo, jąłem myśli snuć przędziwo,
|
||||
Co te stare, chmurne dziwo, czarne jakby piekieł stróż –
|
||||
Co ten ptak złowróżbny, groźny, czarny jakby piekieł stróż –
|
||||
Mniemał, kracząc: Nigdy już!
|
||||
|
||||
## 13
|
||||
|
||||
Myśląc, czego to oznaka, nie mówiłem ni do ptaka,
|
||||
Który swe płonące oczy w serce wbijał mi jak nóż.
|
||||
Tak siedziałem, wsparłszy głowę o poduszki fioletowe,
|
||||
A blask lampy światło płowe lał na ich matowy plusz.
|
||||
Ach, niestety, Ona o ten fioletowy, miękki plusz
|
||||
Skroni swej nie oprze już!
|
||||
|
||||
## 14
|
||||
|
||||
Wtem powietrze się zamgliło, jakby wkoło się dymiło
|
||||
Sto anielskich trybularzy, tchnących słodką wonią róż.
|
||||
Bóg na bóle, co trapiły serce, lek ci zsyła miły –
|
||||
Zawołałem – zbierz swe siły i wspomnienia ciężkie zgłusz,
|
||||
Wdychaj lek ten i wspomnienia o Lenory stracie zgłusz!
|
||||
Kruk zakrakał: Nigdy już!
|
||||
|
||||
## 15
|
||||
|
||||
Zły wróżbiarzu – rzekłem – ptaku czy czarciego sługo znaku!
|
||||
Czy cię szatan przysłał tutaj, czy pęd wściekły zagnał burz
|
||||
Na brzeg smutku i boleści, gdzie żal tylko pustka mieści,
|
||||
Gdzie noc każda zgrozę wieści – powiedz, błagam, wzrusz się, wzrusz!
|
||||
Jestże, jestże balsam w Gilead? – powiedz, powiedz, wzrusz się, wzrusz!
|
||||
Rzekł Kruk na to: Nigdy już!
|
||||
|
||||
## 16
|
||||
|
||||
Zły wróżbiarzu – rzekłem – ptaku czy czarciego sługo znaku!
|
||||
Na to niebo, co nad nami, i na Pana ziemi, mórz
|
||||
Powiedz duszy mej zbolałej, czy w Edenie szczęścia chwały
|
||||
Znajdzie dziewczę, które biały zwie Lenorą anioł-stróż,
|
||||
Dziewczę święte, słodkie, które zwie Lenorą anioł-stróż?
|
||||
Kruk mi odrzekł: Nigdy już!
|
||||
|
||||
## 17
|
||||
|
||||
Niech to będzie pożegnanie – krzyknę – ptaku czy szatanie!
|
||||
Precz na burzę, na plutońskie brzegi czarnych nocy mórz!
|
||||
Niech mi żadne czarne pióro nie przypomni, jak ponuro
|
||||
Mroczysz wszystko kłamstwa chmurą! Ruszże się z popiersia, rusz!
|
||||
Wyjmij dziób z mojego serca – i rusz się z nade drzwi, rusz!
|
||||
Kruk mi odrzekł: Nigdy już!
|
||||
|
||||
## 18
|
||||
|
||||
I kruk wcale nie odlata, jakby myślał siedzieć lata
|
||||
Na Pallady biuście przy drzwiach, pośród dwóch kamiennych kruż,
|
||||
Krwawo lśni mu wzrok ponury, jak u diabła spod rzęs chmury
|
||||
Światło lampy rzuca z góry jego cień na pokój wzdłuż,
|
||||
A ma dusza z tego cienia, co komnatę zaległ wzdłuż,
|
||||
Nie powstanie – Nigdy Już!
|
||||
@@ -0,0 +1,257 @@
|
||||
Author: Barbara Beaupré
|
||||
Title: Kruk
|
||||
Year: 1910
|
||||
Language: Polish
|
||||
|
||||
## 1
|
||||
|
||||
Raz w godzinie widm północnej
|
||||
Rozważałem w ciszy nocnej
|
||||
Mądrość dawnych ksiąg przesławnych
|
||||
Zapomnianych dzisiaj już.
|
||||
W tem znużoną chyląc głowę,
|
||||
Na pożółkłe karty owe
|
||||
Słyszę oto w nocną ciszę
|
||||
Kołatanie do drzwi, tuż.
|
||||
Gość to myślę, u podwoi,
|
||||
Zapóźniony u drzwi stoi.
|
||||
Pragnie wejść choć późno już.
|
||||
Gość, lecz jaki? Któżby? Któż...?
|
||||
|
||||
## 2
|
||||
|
||||
Grudzień to był wichrem śpiewny,
|
||||
Lampy mojej blask niepewny
|
||||
Kładł u stóp mych cienie drżące
|
||||
Jak gasnących płatki róż.
|
||||
Chciałem nim dnia wróci białość
|
||||
W starych księgach uśpić żałość,
|
||||
Za promienną, rzadką dziewą
|
||||
Gdzieś zniknioną w blaskach zórz.
|
||||
Za straconą, opłakaną
|
||||
Dziś Lenorą w Niebie zwaną
|
||||
Co w dal senną, bezimienną
|
||||
Poszła i nie wróci już.
|
||||
|
||||
## 3
|
||||
|
||||
Słyszę smętne snując mary
|
||||
Purpurowej szum kotary.
|
||||
Fantastycznym zdjęty lękiem
|
||||
Nie wiem, co mam myśleć już.
|
||||
Tłumiąc trwożne serca bicie
|
||||
Chciałem lęk ów uśpić skrycie
|
||||
Powtarzając: "U podwoi
|
||||
Gość spóźniony jakiś stoi,
|
||||
Pragnie wejść choć późno już
|
||||
Cóż innego? Cóżby? Cóż?
|
||||
|
||||
## 4
|
||||
|
||||
Wreszcie płonnej zbywszy trwogi
|
||||
Bez wahania szedłem w progi,
|
||||
Gdzie u wniścia, mego przyjścia
|
||||
Czeka gość wśród nocnych burz.
|
||||
– Panie! – rzekłem – czy też Pani!
|
||||
Wasze lekkie kołatanie
|
||||
Tak ostrożne, ciche, trwożne,
|
||||
Ledwie do mnie doszło już.
|
||||
Byłem senny, śniłem może,
|
||||
Raczcie wejść, wnet drzwi otworzę.
|
||||
Otworzyłem, lecz na dworze
|
||||
Nic, prócz nocnych wichrów, burz.
|
||||
|
||||
## 5
|
||||
|
||||
Nie śmiąc wejść w te pustki ciemne
|
||||
Stałem długo... Sny tajemne...
|
||||
Marząc jakich nikt śmiertelny...
|
||||
W taką noc nie wyśni już.
|
||||
A przede mną ciemność głucha,
|
||||
Wicher tylko jeno z jękiem dmucha,
|
||||
Niosąc tylko jedno imię smętne,
|
||||
Tej, co zgasła w blaskach zórz.
|
||||
Imię to Lenora! śpiewne,
|
||||
Wyrzekł ktoś... To ja zapewne
|
||||
Sam je rzekłem w tę noc burz
|
||||
Bo któż inny? Któżby? Któż?
|
||||
|
||||
## 6
|
||||
|
||||
Więc na miejsce wracam dawne,
|
||||
By znów badać księgi sławne
|
||||
Lecz znów słyszę, w nocną cisze
|
||||
Kołatanie, bliżej, tuż!
|
||||
Czując żar płonący w łonie
|
||||
Myślę: ... "chyba w nocnej toni
|
||||
Wicher w szyby okien dzwoni,
|
||||
Wicher co jęczy w tę noc burz.
|
||||
Okno w ciemną noc otworzę
|
||||
Wicher w szyby dzwoni może
|
||||
Cóż innego! Cóżby? Cóż?
|
||||
|
||||
## 7
|
||||
|
||||
Otworzyłem. I wnet potem
|
||||
Szumnym, pewnym, równym lotem
|
||||
Czarnopióry kruk wspaniały
|
||||
prosto ku mnie leciał już.
|
||||
Ni się wstrzymał, ani zbaczał,
|
||||
Ku drzwi moim lot zataczał
|
||||
Gdzie u góry biust Pallady
|
||||
Jak domowy świeci stróż.
|
||||
Na Pallady posąg biały
|
||||
Wzleciał czarny kruk wspaniały
|
||||
Czarnopióry demon burz.
|
||||
|
||||
## 8
|
||||
|
||||
Nie chcąc by gość hebanowy
|
||||
Przejrzał z marzeń mych osnowy
|
||||
Nawał mętnych myśli smętnych
|
||||
Co mój duch obległy już.
|
||||
Rzekłem siląc się na żarty:
|
||||
– Choć czub nosisz mocno zdarty,
|
||||
Wiem, żeś nie jest zwykłym kurem
|
||||
Co przy ziemi gdacze tuż.
|
||||
Tyś wędrowny kruk prastary
|
||||
Co piekielne rzucił mary
|
||||
Z Plutonowych spiesząc wzgórz
|
||||
Powiedz jak cię tam nazwano?
|
||||
Jakie nosisz wśród nich miano
|
||||
A kruk rzecze:
|
||||
– Nigdy już!
|
||||
|
||||
## 9
|
||||
|
||||
Lęk ogarnął mnie bezradny,
|
||||
Na ten dziw tak bezprzykładny,
|
||||
Że się do mnie ten twór ptasi
|
||||
Tak od razu ozwał już.
|
||||
Bo pomyślcie tylko sami!
|
||||
Jak to dziwnie!? gdzieś nad drzwiami
|
||||
Kędy biały biust Pallady
|
||||
Jak domowy świeci stróż
|
||||
Widzieć taki twór ponury,
|
||||
Wyschły, straszny, czarnopióry
|
||||
Co się zowie:
|
||||
– Nigdy już!
|
||||
|
||||
## 10
|
||||
|
||||
Na popiersiu cicho tkwiący
|
||||
Siedział czarny kruk milczący
|
||||
Jakby w słowie, które wyrzekł
|
||||
Całą duszę zawarł już.
|
||||
Więc ja w smętnej rzekłem mowie:
|
||||
– Jak odbiegli mnie druhowie
|
||||
Jak nadziei jasne gońce,
|
||||
W zmierzch wieczornych zgasły zórz,
|
||||
Tak nim ranny brzask zaświeci
|
||||
Gość skrzydlaty mnie odleci!
|
||||
A kruk rzecze:
|
||||
– Nigdy już!
|
||||
|
||||
## 11
|
||||
|
||||
## 12
|
||||
|
||||
## 13
|
||||
|
||||
## 14
|
||||
|
||||
Słysząc znów tak trafna mowę,
|
||||
Rzekłem wznosząc trwożnie głowę,
|
||||
Gdzie nad cichą biel posągu
|
||||
Wzleciał czarny demon wróż.
|
||||
– Bez wątpienia, w słów twych treści
|
||||
Co nad biustem siedząc tuż
|
||||
Oczy we mnie wpił błyszczące,
|
||||
Jako żagwie dwie płonące,
|
||||
Paląc serce mego łona
|
||||
Jak pożarnych ogniem zórz.
|
||||
I tak w dziwnych mar osnowie
|
||||
Czoło wsparłem o wezgłowie
|
||||
Gdzie się kładły mętne blaski
|
||||
Jak opadłych płatki róż.
|
||||
Na wezgłowiu głowę kładę,
|
||||
Gdzie Lenory czoło blade
|
||||
Już nie spocznie nigdy już!
|
||||
|
||||
## 15
|
||||
|
||||
Naraz w nocnej ciszy łonie
|
||||
Słodkie się rozeszły wonie,
|
||||
Jakby miękko, cicho ręką
|
||||
Ktoś wonności rozlał kruż,
|
||||
Chłonąc wonnych dym kadzideł,
|
||||
Usłyszałem jakby skrzydeł,
|
||||
Jakby lekkich stóp anielskich
|
||||
Cichy szelest blisko, tuż!
|
||||
– Panie! – rzekłem – Ty łask zdroje
|
||||
Przez anioły szlesz mi swoje,
|
||||
Balsamicznych lek nektarów
|
||||
Gdzieś z niebiańskich zsyłasz zórz.
|
||||
Przychyl ustom wonnej czary,
|
||||
Bym przepomniał smętnej mary
|
||||
A ból we mnie zmilknie stary
|
||||
A kruk rzecze:
|
||||
– Nigdy już!
|
||||
|
||||
## 16
|
||||
|
||||
– Kruku! – rzekłem – Hej wróżbito!
|
||||
Czarnych potęg zły najmito!
|
||||
Powiedz czyś ty twór śmiertelny?
|
||||
Czy piekielnych poseł burz?
|
||||
Lecz na święte Niebios godło
|
||||
Co z nicości nas wywiodło
|
||||
Powiedz, błagam dziwny ptaku!
|
||||
Z Plutonowych zwiany wzgórz
|
||||
Mów! czy ból mój i tęsknota,
|
||||
Za Edeńskie spłyną wrota,
|
||||
Gdzie Lenory duch promienny
|
||||
Wśród niebiańskich gości zórz
|
||||
Czy w Edeński kraj daleki
|
||||
Wnijdę złączon z nią na wieki?
|
||||
A kruk rzecze:
|
||||
– Nigdy już!
|
||||
|
||||
## 17
|
||||
|
||||
Więc gniew we mnie wezbrał mocny
|
||||
I krzyknąłem: ptaku nocny!
|
||||
Niech cię znów na zrąb piekielny
|
||||
Grom niezlękłych niesie burz.
|
||||
Zwiń te skrzydła co się ścielą
|
||||
Nad posągu cichą bielą.
|
||||
Zdejm mi z serca dziób twój ptasi
|
||||
Co jak ostry razi nóż.
|
||||
Niechaj kłamny byt twój zgaśnie
|
||||
jak przebrzmiałych echo baśni,
|
||||
Snem śmiertelnych cicho zaśnij!
|
||||
W bezpamietnych toni mórz.
|
||||
Precz ode mnie! W kraj daleki
|
||||
Odejdź stąd, lub zgiń na wieki
|
||||
A kruk rzecze:
|
||||
– Nigdy już!
|
||||
|
||||
## 18
|
||||
|
||||
I wciąż siedzi cicho tkwiący
|
||||
Czarnopióry kruk milczący
|
||||
Kędy blady biust Pallady
|
||||
Jak domowy świeci stróż.
|
||||
A wzrok jego w snów pomroce
|
||||
Błyskiem dziwnych skier migoce
|
||||
Jak sennego wzrok demona,
|
||||
Co z piekielnych spłynął wzgórz,
|
||||
Lampy mojej światłość blada
|
||||
Na twór ptasi cicho pada
|
||||
Czarnopióre cienie drżące
|
||||
U stóp moich kładąc tuż.
|
||||
A z tych cieni co się włóczą
|
||||
U stóp moich marą kruczą
|
||||
Już mnie żadne moce władne
|
||||
Nie wyzwolą
|
||||
Nigdy już!
|
||||
@@ -0,0 +1,184 @@
|
||||
Author: Karel Dostál-Lutinov
|
||||
Title: Havran
|
||||
Year: 1918
|
||||
Language: Czech
|
||||
|
||||
## 1
|
||||
|
||||
Bylo jednou v půlnoc charou. Nad knihou jsem dumal starou,
|
||||
plnou bájí dávných časů. Znaven byl jsem, sláb a chor.
|
||||
Jak jsem klímal, skoro dřímal, klepání jsem jakés vnímal,
|
||||
kliku světnice kdos jímal, jak by stál tam u závor.
|
||||
„Jakás návštěva,“ jsem mumlal, „kdosi klepe u závor.
|
||||
|
||||
Jenom to — a žádný vzdor.“
|
||||
|
||||
## 2
|
||||
|
||||
Ano. Dobře pamatuji: V prosinci, kdy vichry dují,
|
||||
na podlahu vyzařuje z kamen duši tlící bor.
|
||||
Toužebně jsem čekal rána. Marně duše, utýrána,
|
||||
chtěla býti uhýčkána ze svých smutků pro Lenor —
|
||||
po ztracené dívce zářné, zvané anděly Lenor.
|
||||
|
||||
Beze jména zde ten tvor.
|
||||
|
||||
## 3
|
||||
|
||||
Hedvábné tu divné šusty, jimiž hnul se závoj hustý,
|
||||
snuly ve mně zmatek pustý, netušených příšer chór,
|
||||
takže, abych zjistil buchot svého srdce v temnu hluchot,
|
||||
říkal jsem: To žádá průchod návštěvník tam u závor,
|
||||
návštěva jen žádá průchod pozdní u mých u závor.
|
||||
|
||||
To jest to — a žádný vzdor.
|
||||
|
||||
## 4
|
||||
|
||||
Duch můj zas nabývá síly. Neváhaje pak ni chvíli:
|
||||
„Pane,“ zavolám, „či paní, promiňte můj nepozor!
|
||||
Stalo se, že jsem si zdřímnul. Než jsem spánek z očí vymnul,
|
||||
tluku jsem si sotva všimnul jemného tak u závor.
|
||||
Jemně tak jste zaklepali! Nuž, jen dále ve prostor!“ —
|
||||
|
||||
Všude tma — a nikde tvor.
|
||||
|
||||
## 5
|
||||
|
||||
Dlouho stál jsem, upíraje oči do nočního kraje,
|
||||
žasna v hrůze, zabrán do snů, jakých nesnil člověk skor.
|
||||
Nic však ticha nerozválo, mlčení se neozvalo,
|
||||
jediné jen slůvko válo, šepotané v tmu: „Lenor!“
|
||||
To jsem šeptnul, ozvěna pak šeptla nazpět zas: „Lenor!“
|
||||
|
||||
Jenom to — a žádný tvor.
|
||||
|
||||
## 6
|
||||
|
||||
Vrátil jsem se do pokoje. Zahořelo srdce moje,
|
||||
zase slyším zaklepání hlasitěji nežli skor.
|
||||
„Jistě,“ pravím, „jistě kdosi v mřížce oken mých se hlásí,
|
||||
podívám se, kdo to asi? Taj ten děsí na úmor!
|
||||
Na chvilku buď, srdce, ticho! Nelekej se na úmor!
|
||||
|
||||
Vítr to — a žádný tvor.“
|
||||
|
||||
## 7
|
||||
|
||||
Prudce zdvih jsem okenice: Rozkřídlen tu do světnice
|
||||
vážný, statný havran kráčí, starých bohů matador.
|
||||
Beze všeho upejpání, bez úklony, bez postání,
|
||||
jako lord neb velká paní sed si dveří nad otvor,
|
||||
na Pallady bustu sedl, nade dvéře, nad otvor
|
||||
|
||||
usadil se divný tvor.
|
||||
|
||||
## 8
|
||||
|
||||
Ebenový pták se choval vážně tak, se naparoval,
|
||||
že mi úsměv vyluzoval, trhal mého smutku flór.
|
||||
„Chochol,“ dím, „máš ostříhaný, jistě nejdeš za havrany,
|
||||
za chmurnými za satany, co se rodí z noci hor.
|
||||
Pověz mi své lordské jméno z Plutonovy noci hor! —
|
||||
|
||||
„Sluji Nikdy — Nevermore.“
|
||||
|
||||
## 9
|
||||
|
||||
Zachvěl jsem se celý žasem nad tím zřejmým lidským hlasem,
|
||||
ač mi nebyl zcela jasen toho ptáka odhovor,
|
||||
to však přiznati jsem musil, málokdo že asi zkusil,
|
||||
by se nade dvéře spustil v pokoji mu taký tvor,
|
||||
pták či zvíře by si sedlo nad Pallady snivý zor
|
||||
|
||||
s divným jménem: ‚Nevermore‘.
|
||||
|
||||
## 10
|
||||
|
||||
Ale havran osamělý sedí na mé sochy běli,
|
||||
jedno slovo kráká smělý celou duší v jeden chór;
|
||||
víc slov ani nezapípnul. Rozmach jeho křídel schlípnul,
|
||||
tak jsem úsměškem jej štípnul: „Jiných přátel zmizel sbor,
|
||||
prchly sny — i ty se zítra, brachu, vrátíš do svých hor!“ —
|
||||
|
||||
Ale pták dí: „Nevermore!“
|
||||
|
||||
## 11
|
||||
|
||||
Žasna, že tak trefně umí odpovídat na mé dumy,
|
||||
pravím: „Patrně co mluví, naučil se tento tvor
|
||||
u jakéhos nešťastníka, jejžto sklála sudby dýka,
|
||||
takže jeden refrén vzlyká všechněch jeho písní chór,
|
||||
takže, pohřbiv naděj, říká jeden refrén na úmor:
|
||||
|
||||
Marný vzdor je. „Nevermore!“
|
||||
|
||||
## 12
|
||||
|
||||
Smuten jsem, můj starý hošku, ale smát se musím trošku,
|
||||
usedám si na lenošku, k bustě, ptáku zvedám zor.
|
||||
Ponořiv se do sametu, myšlenek svých pásmo pletu,
|
||||
badám, hádám, co as chce tu zlověstný ten starý tvor?
|
||||
Co as příšerný ten zlobný, vyhublý chce říci tvor
|
||||
|
||||
krákoraje: „Nevermore“?
|
||||
|
||||
## 13
|
||||
|
||||
Tak tu sedím, badám, hádám, ani slova nevykládám
|
||||
ptáku, jenž, co na dně duše spřádám, vrývá tam svůj lesklý zor.
|
||||
Tak tu sedím, sním a bádám, na aksamit hlavu skládám;
|
||||
na polštář svit lampy padá jako vzpomínkový flór,
|
||||
v polštář sametový padá místo Ní jen smutku flór — —
|
||||
|
||||
Ona — nikdy! Nevermore!
|
||||
|
||||
## 14
|
||||
|
||||
Pak jsem cítil dým a vůně. Rostly v kaditelen lůně,
|
||||
jimiž mával neviděný Serafínů letmých sbor.
|
||||
„Ubožáku,“ volám křiče, „anděly Bůh seslal z výše,
|
||||
dal ti pít z Nepenthy číše zapomnění na Lenor!
|
||||
Vypij číš tu milosrdnou zapomnění na Lenor!“
|
||||
|
||||
Havran však: „Ne! Nevermore!“
|
||||
|
||||
## 15
|
||||
|
||||
„Proroku!“ dím neocháble, „věštče, ptáku, nebo ďáble!
|
||||
Ať tě pokušitel náhle vrh sem nebo vichor z hor,
|
||||
kdo tě zavál sem až ke mně do té nehostinné země,
|
||||
kde dlím sklíčen, ne však zničen, kde jde hrůza na obzor,
|
||||
rci, zda najdu v Gileadu balzám ran svých!? Jsem tak chor!“
|
||||
|
||||
Havran zase: „Nevermore!“
|
||||
|
||||
## 16
|
||||
|
||||
„Proroku!“ dím, „bouřliváku! Ať už ďáble nebo ptáku!
|
||||
Při nebi, jež klene dálku, při Bohu, jejž vzývá tvor,
|
||||
rci mé duši, náhlé k pádu, zdali najdu v dálném Hádu,
|
||||
zda tu svatou dívku najdu, zvanou anděly ‚Lenor‘,
|
||||
zda tam obejmu tu zářnou, zvanou anděly ‚Lenor?‘“ —
|
||||
|
||||
Havran krákl: „Nevermore!“
|
||||
|
||||
## 17
|
||||
|
||||
„Dosti! Dost už toho slova!“ křik jsem. „Ptáku, ďáble, znova
|
||||
vrať se tam, kde Plutonova říše tmí se v noci hor!
|
||||
Nezanech tu pírka ani na památku svého lhaní!
|
||||
Neruš mého vzpomínání! Slétni z busty za obzor!
|
||||
Vyjmi zoban z mého srdce! Kliď se dolů za obzor!“ —
|
||||
|
||||
Havran krákl: „Nevermore!“
|
||||
|
||||
## 18
|
||||
|
||||
Bez pohnutí havran sedí, tiše sedí, slova nedí,
|
||||
z bledé Pallady dál hledí nade dveřmi ve prostor.
|
||||
Sedí jako v hnízdě svém on. Oči, jak když hledí démon.
|
||||
Lampa nad ním vrhá temno jeho stín sem ve prostor,
|
||||
na podlahu stín se vrhá. Zpod stínu můj duch, tak chor
|
||||
|
||||
nevzchopí se — nevermore!
|
||||
@@ -0,0 +1,166 @@
|
||||
Author: Stanisław Barańczak
|
||||
Title: Kruk
|
||||
Year: 1970
|
||||
Language: Polish
|
||||
|
||||
## 1
|
||||
|
||||
W głuchą północ, w snów tumanie, gdy znużyło mnie dumanie
|
||||
Nad księgami zapomnianej magii, znanej w dawnych dniach,
|
||||
Chyląc głowę nad foliałem, niespodzianie usłyszałem
|
||||
Chrobot, jakby ktoś nieśmiałym palcem skrobał znak na drzwiach.
|
||||
„Gość“, mruknąłem, „tym sygnałem daje znać, że stanie w drzwiach:
|
||||
Skąd ten zimny pot i strach?“
|
||||
|
||||
## 2
|
||||
|
||||
Och, pamiętam: wlókł się żmudnie grudzień, jak to zwykle grudnie,
|
||||
Po podłodze pełgał złudnie żar, co gasł już w siwych drwach.
|
||||
I pragnąłem, by nieskory świt prześwietlił wreszcie story,
|
||||
By oderwał od Lenory myśl zbłąkaną w niebios mgłach,
|
||||
Od Lenory, której imię do tej pory śpiewa w mgłach
|
||||
Chór aniołów w moich snach.
|
||||
|
||||
## 3
|
||||
|
||||
Lękiem się o serce otarł szelest purpurowych kotar,
|
||||
Grożąc cieniem, mrożąc drżeniem, które niosło się przez gmach;
|
||||
By nad tętnem rozszalałem zapanować, powtarzałem:
|
||||
„To gość jakiś tym sygnałem daje znać, że stanie w drzwiach;
|
||||
Tak, to późny gość“ – szeptałem – „stanie wnet w otwartych drzwiach;
|
||||
Po cóż ten dziecinny strach?“
|
||||
|
||||
## 4
|
||||
|
||||
Czując, że znów głos mi służy, nie wahałem się już dłużej:
|
||||
„Panie“ – rzekłem – „czy też Pani – gościu, któryś pod mój dach
|
||||
Zbłądził – dowiedz się, mój panie, że to nocne chrobotanie,
|
||||
Gdy zabrzmiało niespodzianie, w ścianie jakby lub przy drzwiach,
|
||||
Wziąłem zrazu za szmer myszy“ – tu otwarłem drzwi; lecz w drzwiach
|
||||
Mrok stał tylko, mrok i strach.
|
||||
|
||||
## 5
|
||||
|
||||
Całą trwożną mocą wzroku wpatrywałem się w głąb mroku,
|
||||
Jakbym stanął nad otchłanią nie widzianą w ludzkich snach;
|
||||
Ale ciemność trwała niema, świadcząc, że za drzwiami nie ma
|
||||
Żywej duszy; tylko trzema sylabami poprzez gmach
|
||||
Szept „Lenora!“ niósł się z moich ust i echem poprzez gmach
|
||||
Wracał, drżąc w okiennych szkłach.
|
||||
|
||||
## 6
|
||||
|
||||
Zawróciłem więc od proga, czując, jaka mi pożoga
|
||||
Duszę niszczy, jak się iskrzy głownia serca w gniewnych skrach.
|
||||
I znów chrobot przerwał ciszę: „Pewnie“ – rzekłem – „wiatr kołysze
|
||||
Okiennicę, albo słyszę zgrzyt obluzowanych blach
|
||||
Jakiejś rynny; ten niewinny chrobot przerdzewiałych blach
|
||||
To nie powód, by czuć strach.“
|
||||
|
||||
## 7
|
||||
|
||||
Pchnąłem okno. I z łopotem skrzydeł, z czarnych piór furkotem
|
||||
Wdarł się przez nie szumnym lotem kruk, ptak święty w dawnych dniach.
|
||||
Musiał znać swą przeszłość – zatem, jakby gardził ludzkim światem,
|
||||
Z wielkopańskim majestatem zasiadł w ciszy tuż przy drzwiach,
|
||||
Na Atenie marmurowej tkwiącej w niszy tuż przy drzwiach:
|
||||
Siadł, a mnie ogarnął strach.
|
||||
|
||||
## 8
|
||||
|
||||
Lecz przemogłem trwogi władzę: komizm jakiś był w powadze
|
||||
Ptaka-starca, odzianego w zdartych piór żałobny łach.
|
||||
„A to z waści kawał mruka!“ – rzekłem kpiąco. – „Do kaduka,
|
||||
Tak wyleniałego kruka nie ma i na piekieł dnach!
|
||||
Zdradź mi, jakie nosisz imię na Hadesu mrocznych dnach?“
|
||||
Kruk zakrakał: „Kres i krach“.
|
||||
|
||||
## 9
|
||||
|
||||
Osłupiałem; czy to wszystko sen? jak mogło się ptaszysko
|
||||
Tak odezwać, jak orator, co na wylot zna swój fach?
|
||||
Choć w tym sensu było mało, przecież słusznie się zdawało
|
||||
Rzeczą całkiem niebywałą, że ptak, siedząc przy mych drzwiach,
|
||||
Na popiersiu marmurowym, bielejącym tuż przy drzwiach,
|
||||
Kracze schryple: „Kres i krach“.
|
||||
|
||||
## 10
|
||||
|
||||
Gęstą czernią na boginię cień rzucając, kruk jedynie
|
||||
Parę słów wykrakał, jakby skakał w nich po kruchych krach.
|
||||
Potem milczał dłuższą chwilę – widać chciał rzec właśnie tyle .
|
||||
Lecz gdym rzekł: Czy się nie mylę? czy zbłądziłeś pod mój dach,
|
||||
By mi zdradzić, jakie szczęście znajdzie drogę pod mój dach? .
|
||||
Kruk zakrakał: „Kres i krach“.
|
||||
|
||||
## 11
|
||||
|
||||
Słysząc znów tych słów dźwięk nagi, więcej w nich znalazłem wagi:
|
||||
Brzemię wróżby spadło na mnie, jak na trumnę spada piach.
|
||||
„Pewnie“ – spróbowałem zatem – „te dwa słowa są cytatem
|
||||
Z wieszcza, znużonego światem, wciąż skąpanym w krwi i łzach,
|
||||
Z mistrza, który swoją lutnię stroił smutnie, cały w łzach,
|
||||
Na dwa tony: Kres i krach?“
|
||||
|
||||
## 12
|
||||
|
||||
Lecz wciąż miał nade mną władzę komizm tkwiący w tej powadze,
|
||||
Przeto w kąt, gdzie bielał marmur i gdzie czerniał ptak przy drzwiach,
|
||||
Pchnąłem mój obity skórą fotel, by w nim wszcząć ponurą
|
||||
Medytację nad naturą słów zrodzonych w zmierzchłych dniach,
|
||||
Zgłębiać głuchą wróżbę, którą ów ptak, w dawnych czczony dniach,
|
||||
Zawarł w krótkim: „Kres i krach“.
|
||||
|
||||
## 13
|
||||
|
||||
Gdym brnął przez hipotez listę, kruk źrenice swe ogniste
|
||||
Utkwił we mnie, jak szachista, gdy szyderczo syczy: „Szach!“;
|
||||
Trwało to milczące starcie; spoglądałem nań uparcie,
|
||||
Głowę wsparłszy o oparcie: skóra, pękająca w szwach
|
||||
Lecz wciąż gładka, odbijała światło świec, a w czaszki szwach
|
||||
Huczał pogłos: „Kres i krach“.
|
||||
|
||||
## 14
|
||||
|
||||
I pojąłem w owej chwili: już się nigdy nie odchyli
|
||||
Na poduszki droga głowa, z iskrą światła w złotych brwiach...
|
||||
I załkałem: „Tak, niestety! Bóg cię skrapia wodą z Lety,
|
||||
Aby obraz tej kobiety nie nawiedzał cię już w snach!
|
||||
Tak, spal wszystkie jej portrety – wtedy ujrzysz w przyszłych snach...“
|
||||
Kruk dokończył: „Kres i krach!“.
|
||||
|
||||
## 15
|
||||
|
||||
„Zły proroku!“ – zakrzyknąłem – „czartem jesteś, nie aniołem,
|
||||
Czy Kusiciel cię tu przysłał, czy sztorm cisnął cię na piach
|
||||
Mojej duszy, na wybrzeże, gdzie Samotność pustki strzeże.
|
||||
Zanim życiu sens odbierze Rozpacz, uśmierz w sercu strach:
|
||||
Jestże balsam w Galaadzie? Powiedz, bo mnie dręczy strach!“
|
||||
Kruk zakrakał: „Kres i krach“.
|
||||
|
||||
## 16
|
||||
|
||||
„Zły proroku!“ – zakrzyknąłem – „czartem jesteś, nie aniołem,
|
||||
Na to niebo ponad nami – na ten Boga wzniosły gmach –
|
||||
Zdradź mej duszy, którą pali ból: co czeka na nią w dali?
|
||||
O, gdybyśmy się spotkali z mą Lenorą w nieba mgłach!
|
||||
Co mnie czeka, co ocali – czy Lenora w rajskich mgłach?“
|
||||
Kruk zakrakał: „Kres i krach“.
|
||||
|
||||
## 17
|
||||
|
||||
„Zgrzyt tych słów niech nam się stanie pożegnaniem, zły szatanie!“
|
||||
Poderwałem się. – „Leć w zamieć, w zamęt, zgiń na piekieł dnach!
|
||||
Nie waż się uronić pióra – niechaj czarna twa natura
|
||||
Sczeźnie, wroga i ponura; nie chcę widzieć cię w tych drzwiach
|
||||
Nigdy więcej! Wyrwij z serca dziób – i precz, bo stoi w drzwiach...“
|
||||
Kruk dokończył: „Kres i krach“.
|
||||
|
||||
## 18
|
||||
|
||||
I wciąż jego czerń skrzydlata nie drgnie, jakby chciała lata
|
||||
Spędzić nad Pallady bladym czołem, w niszy tuż przy drzwiach;
|
||||
I wciąż w oczach mu się żarzy demoniczny blask lichtarzy,
|
||||
A cień kruka trwa na straży mojej duszy, która w snach
|
||||
Miota się, lecz nie powstanie, bo wciąż jawi się w jej snach
|
||||
Krecha krwawa – kres i krach!
|
||||
@@ -0,0 +1,11 @@
|
||||
{
|
||||
"files":
|
||||
[ "tests/the_raven/1845-poe.md"
|
||||
, "tests/the_raven/1881-vrchlicky.md"
|
||||
, "tests/the_raven/1885-muzik.md"
|
||||
, "tests/the_raven/1918-dostal-lutinov.md"
|
||||
, "tests/the_raven/1900-zenon-przesmycki.md"
|
||||
, "tests/the_raven/1910-barbara-beaupre.md"
|
||||
, "tests/the_raven/1970-baranczak.md"
|
||||
]
|
||||
}
|
||||
Reference in New Issue
Block a user